چرا قیمت برق در ایران افزایش یافته است؟
بر اساس آمار تقریبی میتوان گفت دریافتی دولت از مشترکین بابت هزینه انرژی برق نیمی از هزینه انجامشده برای تولید آن را نیز پوشش نمیدهد. از سویی دیگر با توجه به اوضاع نابهسامان اقتصادی در کشور، دست دولت برای افزایش یا آزادسازی نرخ برق باز نیست. از همینرو تعیین تعرفه (قیمت) خرید برق اصلاً کار سادهای نیست.
دولت برای تعیین تعرفه (قیمت) خرید برق، مشترکین را به ۵ دسته خانگی، مصارف عمومی، مصارف تولید (آب و کشاورزی)، مصارف تولید (صنعت و معدن) و سایر مصارف تقسیمبندی کرده است. با توجه به این تقسیمبندی تعرفه مجزایی برای هر دسته از مشترکین در نظر گرفته شده است. البته در هر یک از این تقسیمبندیها بسته به شرایط مختلف از جمله دیماند، میزان مصرف، بازه زمانی مصرف، نوع و زمینه فعالیت مشترک و… تعرفههای برق متفاوتی وجود دارد.
بهعنواننمونه دولت با توجه به سهم زیاد صنایع در مصرف برق (حدود نیمی از برق تولیدی کشور) از یکسو و سهم پایین هزینه برق در قیمت تمامشده محصولات آنها، تعرفه فروش برق به صنایع را بیشتر از تعرفههای مربوط به بخش کشاورزی اعلام کرده است. همچنین در بین صنایع، صنایع فولادی، پتروشیمی، پالایشگاهها، فلزات مثل آلومینیوم و مس و… با توجه به درآمد ارزی آنها متفاوت با سایر صنایع محاسبه میگردد.
نکته کلیدی: قیمت برق خانگی ۱۴۰۵، ۱۳,۲۵۶ ریال و قیمت برق صنعتی ۱۴,۴۲۰ ریال به ازای هر کیلوواتساعت است. صنایع جهت تأمین برق خود با هزینه پایینتر میتوانند به خرید برق از طریق انعقاد قرارداد دوجانبه برق با شرکتهای خردهفروش برق اقدام کنند.
نحوه محاسبه تعرفه برق خانگی
بهطور کلی قیمت برق خانگی بر اساس میزان مصرف انرژی الکتریکی و بر حسب کیلوواتساعت محاسبه میشود. تمامی منطقههای کشور به دو دسته گرمسیر و غیر گرمسیر تقسیم میشوند و بر این اساس تعرفه آنها تعیین میشود. علاوهبر این دستهبندی، مناطق گرمسیر نیز خود به چهار دسته متفاوت تقسیم خواهند شد.
تعرفه برق خانگی ۱۴۰۵ بر اساس الگوی مصرف
۱. تعرفه مناطق عادی و ماههای غیر گرم
| متوسط انرژی مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) | قیمت پایه (ضریب × هزینه تأمین) |
|---|---|
| ۰ تا ۱۰۰ | ۰.۱۴۶ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۱۰۰ تا ۲۰۰ | ۰.۱۷ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۰.۳۶۵ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
۲. تعرفه ماههای گرم منطقه گرمسیر ۱
| متوسط انرژی مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) | قیمت پایه (ضریب × هزینه تأمین) |
|---|---|
| ۰ تا ۱,۰۰۰ | ۰.۰۴۸ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۱,۰۰۰ تا ۲,۰۰۰ | ۰.۰۵۴ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۲,۰۰۰ تا ۲,۵۰۰ | ۰.۰۶ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
۳. تعرفه ماههای گرم منطقه گرمسیر ۲
| متوسط انرژی مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) | قیمت پایه (ضریب × هزینه تأمین) |
|---|---|
| ۰ تا ۱,۰۰۰ | ۰.۱۰۷ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۱,۰۰۰ تا ۱,۵۰۰ | ۰.۲۵ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
۴. تعرفه ماههای گرم منطقه گرمسیر ۳
| متوسط انرژی مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) | قیمت پایه (ضریب × هزینه تأمین) |
|---|---|
| ۰ تا ۶۰۰ | ۰.۱۲۲ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
۵. تعرفه ماههای گرم منطقه گرمسیر ۴
| متوسط انرژی مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) | قیمت پایه (ضریب × هزینه تأمین) |
|---|---|
| ۰ تا ۱۰۰ | ۰.۱۲۸ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۱۰۰ تا ۲۰۰ | ۰.۱۵۱ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۰.۲۶ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
| مازاد بر ۳۰۰ تا ۴۵۰ | ۰.۴۲ × ۱۳,۲۵۶ ریال |
تعرفه برق خانگی مشترکان پرمصرف
در صورتیکه مشترکان برق خانگی بر اساس الگوی مصرف پیش نروند، تعرفه برق آنها بهشکل متفاوتی محاسبه میشود.
ماههای غیر گرم مناطق عادی و گرمسیر ۲، ۳ و ۴ (مصرف ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوواتساعت)
| متوسط انرژی مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) | قیمت پایه (ریال) |
|---|---|
| ۰ تا ۲۰۰ | ۱۷۶ |
| مازاد بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۸,۲۰۸ |
ماههای غیر گرم مناطق عادی و گرمسیر ۲، ۳ و ۴ (مصرف بیش از ۳۰۰ کیلوواتساعت)
| متوسط انرژی مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) | قیمت پایه (ریال) |
|---|---|
| ۰ تا ۲۰۰ | ۲,۷۳۶ |
| مازاد بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۸,۲۰۸ |
| مازاد بر ۳۰۰ تا ۵۰۰ | ۱۳,۶۸۰ |
| مازاد بر ۵۰۰ | ۲۷,۳۶۰ |
تعرفه برق صنعتی ۱۴۰۵
| نوع مشترک صنعتی | تعرفه پایه (ریال/کیلوواتساعت) | معادل تومان |
|---|---|---|
| صنایع عادی (غیر انرژیبر) | ۱۴,۴۲۰ | ۱,۴۴۲ |
| صنایع انرژیبر (فولاد، آلومینیوم، مس) | ۲۳,۳۶۰ – ۲۸,۸۴۰ | ۲,۳۳۶ – ۲,۸۸۴ |
| مراکز استخراج رمز ارز (ماینینگ) | ۷۰,۹۰۵ | ۷,۰۹۰.۵ |
شرایط ویژه تعرفه برق صنعتی
| مورد | توضیحات |
|---|---|
| افزایش تابستانی | در ماههای گرم (تیر، مرداد، شهریور) ۲۰٪ به تعرفه برق صنعتی افزوده میشود |
| محاسبات ECA | برای مشترکین صنعتی، برق بر اساس قراردادهای تبدیل انرژی (ECA) و هزینه تأمین برق محاسبه میشود |
| برق تجدیدپذیر | برای صنایعی که از انرژی تجدیدپذیر استفاده میکنند، تعرفه متفاوت و غالباً بالاتر است (۳۸,۰۰۰ – ۴۱,۰۰۰ ریال) |
| انرژی راکتیو | در صورت پایین بودن ضریب توان، هزینه انرژی راکتیو به قبض اضافه میشود |
نکته کلیدی: صنایع جهت تأمین برق خود با هزینه پایینتر میتوانند به خرید برق از طریق انعقاد قرارداد دوجانبه با شرکتهای خردهفروش برق اقدام کنند.
جمعبندی
در نهایت تعرفه و قیمت برق خانگی بر اساس برخی استانداردها تعیین میشود. این تعرفهها در مناطق مختلف متفاوت خواهند بود. بهطور کلی کشور شامل ۵ منطقه مختلف است که هرکدام الگوی مصرف متفاوتی دارند. در صورتیکه مشترکان برق بر اساس الگوی مصرف عمل نکنند، تعرفه برق خانگی آنها بر اساس تعرفههای مشترکان پرمصرف محاسبه میشود.
