آشنایی با بخش های مختلف قبض برق مشترکین با دیماند بالای یک مگاوات

دیماند در قبض برق مشترکان صنعتی چیست؟

یکی از مؤلفه‌های مهم در ساختار قبض برق مشترکان بزرگ صنعتی و تجاری، دیماند یا قدرت موردنیاز مشترک است. دیماند به میزان توانی اشاره دارد که مشترک برای تأمین برق خود از شبکه درخواست کرده یا در دوره مصرف به‌عنوان قدرت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این شاخص علاوه بر نقش مهمی در محاسبه هزینه برق، در تعیین ظرفیت موردنیاز شبکه و مشخصات تجهیزات تأمین و اتصال برق نیز اهمیت دارد.

دیماند را نباید با میزان انرژی مصرف‌شده یکسان دانست. دیماند با واحد کیلووات (kW) بیان می‌شود و بیانگر توان موردنیاز یا ثبت‌شده است، در حالی که انرژی مصرفی با کیلووات‌ساعت (kWh) اندازه‌گیری می‌شود و مقدار انرژی استفاده‌شده در طول یک بازه زمانی را نشان می‌دهد. به زبان ساده، کیلووات مشخص می‌کند چه مقدار توان در اختیار مشترک قرار گرفته یا موردنیاز بوده و کیلووات‌ساعت میزان انرژی مصرف‌شده در طول زمان را بیان می‌کند.

به همین دلیل، هزینه برق مشترکان دیماندی صرفاً بر اساس مقدار انرژی مصرف‌شده محاسبه نمی‌شود و مؤلفه قدرت یا دیماند نیز می‌تواند در مبلغ نهایی قبض تأثیرگذار باشد. برای تحلیل دقیق چنین قبضی باید در کنار میزان مصرف انرژی، دیماند، قدرت قراردادی و سایر عوامل مؤثر بر صورتحساب نیز بررسی شوند.

این موضوع برای واحدهای صنعتی و تجاری با دیماند بالای یک مگاوات اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ساختار هزینه برق این مشترکان پیچیده‌تر بوده و بررسی دقیق اجزای قبض می‌تواند به شناسایی عوامل افزایش هزینه و مدیریت بهتر مصرف برق کمک کند.

مطالعه بیشتر: مقایسه تعرفه برق ایران با کشورهای خاورمیانه: بررسی هزینه‌های انرژی در منطقه

در این بخش قصد داریم تا کلیه مشترکین با دیماند بالای یک مگاوات را با بخش­ های مختلف قبض برق و نحوه قرائت آن آشنا سازیم. جهت بررسی، یک نمونه قبض مشترک صنعتی با دیماند قراردادی بالای یک مگاوات بعنوان نمونه مورد بررسی قرار گرفته است:

۱.در این بخش می ­توانید کل مصارف خود بر حسب کیلووات­ ساعت را در سه بازه کم ­بار، میان­ بار و اوج بار مشاهده نمایید. متوسط تعداد ساعت کم­ بار، میان بار و اوج بار در کل یک سال به ترتیب برابر با ۸، ۱۲ و ۴ ساعت در شبانه روز است، اما تعیین این ساعات در هر ماه از اختیارات شرکت های مالک شبکه است. در حال حاضر معاملات در بورس انرژی بر اساس تعداد ساعات تعیین شده توسط شرکت مدیریت شبکه برق ایران به شرح زیر صورت می گیرد:

اگر قصد دارید مصارف بار پایه خود را مشخص نمایید، جمع چهار بازه کم بار، میان بار، اوج بار و اوج بار جمعه تقسیم بر تعداد ساعات کل دوره قرائت نموده و مقدار بار پایه در هر ساعت بر حسب کیلووات را مشخص خواهد شد. انرژی پاک با همکاری با اولین سامانه خرید برق آنلاین در ایران (برقآپ) قادر است تا با برق را در بازه های تفکیکی کم بار، میان بار و اوج بار در اختیار مشترکین قرار دهد.

۲ و ۳: میزان برق خریداری شده در هر بازه از شرکت انرژی پاک را مشخص می نماید. این خرید می تواند از محل بورس انرژی یا از قرارداد دوجانبه برق باشد. اما مشترکینی که با شرکت انرژی پاک قرارداد دارند، می توانند بدون نیاز به دریافت کد بورسی، از تمامی منابع خرید خود را نهایی کنند و همزمان مزایای تمامی بازارهای برق را در اختیار بگیرند.

۴. نرخ های حداکثر معاملاتی بازار برق بوده و هر ماه توسط شرکت مدیریت شبکه برق ایران محاسبه و اعلام می گردد. مشترکین با خرید از انرژی پاک در اولویت آخر خاموشی قرار گرفته و از جریمه با ضریب ۱.۲ نرخ حداکثر بازار نیز معاف می گردند. بر اساس محاسبات صورت گرفته، نرخ قرارداد با شرکت انرژی پاک حدودا ۲۵ الی ۶۰ درصد از جریمه اعمال شده با نرخ حداکثر بازار در فصول مختلف سال کمتر خواهد بود.

۵. قدرت قراردادی (دیماند) مشترک با مالک شبکه را نشان می دهد. در صورتی که تجاوز از قدرت رخ دهد، نیز در این مکان در عدد ماکسیمتر (توان مصرفی) قابل مشاهده است. مطابق با رویه جدید، کلیه مشترکان با دیماند قراردادی بیش از یک مگاوات موظف به خرید برق از شرکت های عرضه کننده گردیده اند.

۶. آبونمان بهای استفاده از خدمات بوده و بعنوان حق اشتراک در قبض برق مشترک درج می گردد. خرید یا عدم خرید برق از انرژی پاک بر روی مقدار این آیتم تأثیری نخواهد داشت.

۷. در صورتی که برق مصرفی مشترکین از عدد قراردادی آیتم ۵ تجاوز نماید، هزینه برق مشترک بعنوان تجاوز از قدرت در این آیتم درج خواهد شد. خرید یا عدم خرید برق از انرژی پاک بر روی مقدار این آیتم تأثیری نخواهد داشت. در رویه جدید از ابتدای آبان ماه ۱۴۰۲ مشترکین با دیماند قراردادی بیش از یک مگاوات موظف گردیدند جریمه تجاوز از قدرت را با ضریب ۱.۳ برابر نرخ تابلوی برق سبز به توانیر پرداخت نمایند. در این رویه فرض شده که کل انرژی مشترک با ۱.۳ برابر حداکثر نرخ تابلوی برق سبز تأمین شده و در نسبت تجاوز از قدرت به توان مصرفی ضرب می گردد.

۸. در صورتی که مشترکین از بانک خازنی جهت بهبود ضریب توان خود استفاده ننمایند، مکلف به پرداخت هزینه انرژی راکتیو هستند. این عدد در صورتی که ضریب توان مشترک از ۰.۹ کاهش یابد، با ضریبی تحت عنوان ضریب بدی مصرف در قبض درج شده و هزینه آن از مشترکین اخذ خواهد گردید. خرید یا عدم خرید برق از انرژی پاک بر روی مقدار این آیتم تأثیری نخواهد داشت.

۹. عوارض برق جهت نوسازی شبکه، توسعه شبکه روستایی و توسعه انرژی های تجدید پذیر توسط توانیر دریافت شده و برابر با ۱۰% هزینه قبض برق است. خرید یا عدم خرید برق از انرژی پاک بر روی مقدار این آیتم تأثیری نخواهد داشت.

۱۰. مالیات بر ارزش افزوده معادل با ۹% بهای صورتحساب بوده و در صورتی که مشترک برق خود را از انرژی پاک تأمین نماید، بدین علت که برق را با هزینه کمتر از نرخ های اعلامی توسط مالک شبکه خرید می کنند، می توانند مالیات بر ارزش افزوده کمتری را نسبت به حالت عدم خرید برق از انرژی پارک بپردازد.

۱۱. حق ­العمل شرکت­های توزیع نیروی برق یا برق منطقه­ ای که در قبوض جدید برق مشترکین با قدرت قراردادی بیش از یک مگاوات حذف گردیده است.

۱۲. ترانزیت از مهم ترین بخش های قبوض برق مشترکین می باشد. این عدد از حاصلضرب دیماند قراردادی در نرخ های اعلامی توسط مالک شبکه بدست می آید. نرخ های اعلامی اعداد ثابت سالانه بوده که در ابتدای هر سال توسط توانیر در سه سطح ولتاژی انتقال و فوق توزیع، فشار متوسط و فشار ضعیف اعلام می گردد. خرید یا عدم خرید برق از انرژی پاک بر روی مقدار این آیتم تأثیری نخواهد داشت.

مابه ­تفاوت اجرای مقررات: با توجه به تفاوت تعرفه ­های مشترکین بالای یک مگاوات (که هر ساله توسط وزارت نیرو اعلام می­گردد)، و نرخ متوسط بازار در سال گذشته (۹۶۲ ریال بر هر کیلووات ساعت) هر مشترک موظف است تا اختلاف مذکور را تحت عنوان مابه ­تفاوت اجرای مقررات به وزارت نیرو پرداخت نمایدو خرید یا عدم خرید برق از شرکت انرژی پاک بر روی مقدار این آیتم تأثیری نخواهد داشت.

بهای سوخت (تبصره ۱۴): از ابتدای سال ۱۴۰۲، صنایع انرژی­ بر (بند ط تبصره ۱۵) و رمز ارز  ۴۶۱ ریال و سایر صنایع  ۱۴۵ ریال بازای هر کیلووات ساعت انرژی الکتریکی اکتیو مصرفی بعنوان اصلاح نرخ سوخت نیروگاهی نسبت به سال ۱۴۰۱ در قبض برق خود پرداخت می­ نمایند. این پرداختی شامل عوارض و مالیات بر ارزش افزوده شده و خریداران می­ تواند این بخش را تا پایان سال ۱۴۰۲ پرداخت نمایند.

بهای برق سبز (ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش بنیان): در صورتی که مشترکین در سال ۱۴۰۲ دارای توان مصرفی بیش از یک مگاوات باشند و برق سبز خود را از شرکت انرژی پاک یا تابلو برق سبز خریداری ننمایند، موظفند هزینه آن را مطابق با نرخ اعلامی ساتبا در دو ماه گذشته به وزارت نیرو پرداخت نمایند.

در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر در خصوص قبض برق مشترکین با دیماند قراردادی بالای یک مگاوات، با کارشناسان این شرکت تماس خاصل نمایید.

مطالعه بیشتر: تعرفه ساعات اوج مصرف برق

سوالات متداول